De menopauze, ook wel bekend als de overgang, is de fase waarin de vruchtbaarheid van de vrouw stopt. De overgang begint doordat het vrouwelijke lichaam minder van het hormoon oestrogeen produceert. Het is een proces dat niet tegen te houden is. Het is een fase waarin lichamelijke verandering plaatsvindt. Het is een complex proces dat veel impact heeft op lichaam en geest.

Bijna 2.4 miljoen vrouwen tussen de 40 en 60 jaar hebben in meer of mindere mate te maken met de overgang. Bij 1 op de 1000 vrouwen vóór hun 30e is er sprake van vervroegde overgang en bij 1 op de 100 vrouwen tussen hun 30e en 40e levensjaar.

Ongeveer 80% van de vrouwen in de overgang krijgt pas klachten als ze dicht in de buurt van de laatste menstruatie komen. Ruim 60% krijgt te kampen met overgangsverschijnselen of klachten gedurende een lange periode. Klachten die kunnen ontstaan zijn o.a.:

  • veranderende menstruatie
  • opvliegers
  • nachtelijk zweten
  • stemmingswisselingen
  • vermoeidheid
  • gevoelige borsten
  • hoofdpijn

Een van de meest genoemde klachten tijdens de overgang is wel opvliegers. Ongeveer 80% van de vrouwen krijgt hiermee te maken. Door het lage oestrogeengehalte raakt je interne thermometer, de hypothalamus, van slag en geeft aan dat het lichaam warm is. De bloedvaten verwijden zich, zodat er meer bloed naar de huid kan om de warmte uit het lichaam via de huid kwijt te raken. Je hart gaat dan sneller kloppen. Het bloed stijgt naar je hoofd en ontstaat dan uiterlijk een rode hals en rood gezicht.
Je kunt ook s’nachts last hebben van opvliegers, ook wel nachtzweten genoemd.

Wat gebeurt er met je hormoonhuishouding?
Het hormoon oestrogeen speelt een grote rol bij het algehele welzijn van de vrouw, zowel lichamelijk als geestelijk. Het is een belangrijk hormoon en zorgt voor de processen die plaatsvinden in de hersenen, de slijmvliezen, botten en bloedvaten. Het heeft invloed op de bloeddruk en op de conditie van de vaatwanden.

Wisselingen in de oestrogeenspiegel veroorzaken stemmingswisselingen tijdens de overgang. Schommelingen in serotonine (het gelukshormoon) beinvloedt de gemoedstoestand.

Wat gebeurt er met je organen tijdens de overgang?
Onze organen gaan minder efficiёnt werken. De bekkenbodem bestaat uit een aantal spieren. Door het slapper worden van de bekkenbodem neemt de kracht van de spieren af en ontstaat ongewild urineverlies. De urinebuis wordt na de overgang bij vrouwen korter. De elasticiteit van de blaasspieren neemt af. Daardoor neemt de kans op urineweginfecties toe.

Spier- en gewrichtsklachten komen vaak voor tijdens de overgang. Oestrogeen zorgt voor soepele spieren. De afname van oestrogeen zorgt ervoor dat spieren stijver worden. Vooral in de ochtend, bij het opstaan of na lang stilzitten.

Onze spier- en skeletmassa neemt af. De hoeveelheid spiermassa neemt geleidelijk af doordat de grootte van de vezels en het aantal spiervezels afneemt.
In de leeftijd tussen 40 en 50 jaar neemt de spiermassa af. Oestrogeen is goed voor gezonde botten. De massa van onze botten neemt af. Onze botten worden brozer.

Relatie tussen overgang en voeding
Gezonde en evenwichtige voeding speelt een belangrijke rol voor onze gezondheid. Een gezond voedingspatroon is o.a. belangrijk om gezondheidsrisico’s te beperken en verouderingsprocessen te vertragen. Gezonde voeding wil zeggen dat wat je eet zoveel mogelijk uit onbewerkte producten bestaat.
Evenwichtige voeding wil zeggen dat er voldoende voedingsstoffen in de voeding aanwezig is zodat je organen goed kunnen functioneren.

Ook tijdens de overgang heeft voeding invloed op de hevigheid en frequentie bij opvliegers.

Voedingsmiddelen die opvliegers versterken:

  • suikers en enkelvoudige koolhydraten; z.a. wit brood, pasta, witte rijst
  • pittige gerechten
  • koffie en alcohol
  • conserveringsmiddelen (smaakversterkers)

Richtlijnen goede voeding:

  • eet meer plantaardig en minder dierlijke voeding; 2 x per week 100 gram vlees of
    3 x per week vette vis, z.a. haring, makreel, ansjovis
  • beperk rood vlees
  • eet dagelijks minimaal 250 gram groente en 2 stuks fruit
  • vervang geraffineerde graanproducten door volkorenproducten
  • eet wekelijks peulvruchten, z.a. linzen, kikkererwten, spliterwten
  • vervang margarine door boter
  • gebruik geitenzuivel i.p.v. zuivelproducten van de koe
  • gebruik olijfolie i.p.v. zonnebloemolie of maïsolie; deze oliesoorten zijn ontstekingsbevorderend
  • drink kruidenthee; werkt o.a. ontzurend

Heb je vragen naar aanleiding hiervan? Stel ze dan gerust via de mail of telefonisch.